Trzynastoosobowa załoga specjalistów wyprawy naukowej Tango Expedition wyruszyła w lutym 2024 roku w kierunku Półwyspu Antarktycznego na pokładzie żaglowca Australis. Ich celem było zbadać bioróżnorodność płytkowodnych ekosystemów i zrozumieć, jak globalne zmiany klimatu wpływają na to jedno z najbardziej niedostępnych i najmniej poznanych środowisk na Ziemi.

Pierwszym wyzwaniem był rejs przez Cieśninę Drake’a - akwen znany z wyjątkowo niespokojnych wód. Wysokie fale, nieustanne kołysanie i wszechobecna choroba morska dały się we znaki całej załodze. Po dwóch, trzech dniach ciężkiej żeglugi, przerywanej jedynie widokami albatrosów i petreli szybujących nad pokładem, pojawiły się pierwsze góry lodowe. To był znak, że załoga wreszcie dotarła do Antarktydy. Mimo bezwzględnego klimatu, sceneria pośród lodowych klifów była oszołamiająco piękna. Ponadto panowała niczym niezakłócona cisza, która wręcz dzwoniła w uszach. i stale obecne poczucie odosobnienia. Dzięki w pełni wyposażonemu żaglowcowi ekspedycja mogła dotrzeć do miejsc wcześniej nieodwiedzanych przez ludzi, ograniczając ślad środowiskowy i zyskując dostęp do unikalnych lokalizacji.

Kluczowym elementem wyprawy było badanie podwodnego ekosystemu przez specjalnie wyszkolony zespół nurków, którzy w sumie wykonali 42 zanurzenia, średnio na głębokość 23 metrów o przeciętnym czasie trwania 42 minuty w temperaturze wody często zbliżonej do 0°C . Zespół badał morskie dno, zbierał próbki osadów, dokumentował życie dennych bezkręgowców – tzw. makrobentosu – takich jak ślimaki, skorupiaki czy morskie robaki, i instalował pułapki sedymentacyjne. Eksploracja stromych ścian, wcześniej zmapowanych na podstawie autorskich map batymetrycznych, niosła ze sobą nie tylko wyzwania, ale też ekscytującą szansę potencjalnego odkrycia nieznanych dotąd gatunków.

Zespół nurkowy wykorzystywał m.in. skrzydła do pojedynczej butli XDEEP ZEN z serii NX - sprzęt stworzony z myślą o wydajności i odporności. W konfiguracji sprzętowej zastosowano cięższe stalowe płyty NX, które zapewniały większy balast potrzebny do zanurzenia w zimnych wodach, ze względu na konieczne warstwy ochronne jak ocieplacze i suche skafandry o dodatniej wyporności. Płyty zostały dodatkowo pokryte w celach testowych warstwą Ceramic Shield – opracowaną przez XDEEP autorską powłoką ceramiczną wzmacniającą sprzęt do pracy w ekstremalnych warunkach.

Szczególnym momentem wyprawy była eksploracja wraku Guvernøren – ponad stuletniego statku-przetwórni, który spoczywa na dnie jako milczące świadectwo epoki wielorybniczej. W otoczeniu wraku znajdowały się kości wielorybów, beczki z tłuszczem i inne historyczne przedmioty, poruszające świadectwo dawnych czasów.

Wyprawa dostarczyła też niezapomnianych spotkań z dziką przyrodą. W pamięci załogi na długo pozostaną liczne orki, wieloryby humbaki, a nawet spotkanie z rzadko widywaną olbrzymią ośmiornicą antarktyczną.

Nie obyło się jednak bez trudności. Woda o temperaturze 0°C testowała każdy element sprzętu oraz wytrzymałość człowieka. Problemy techniczne ze zdalnie sterowanym pojazdem (ROV) wymagały improwizacji, a w jednym przypadku bliskie spotkanie z agresywnym lampartem morskim zmusiło zespół do natychmiastowego wyjścia z wody.

Codzienne życie na pokładzie Australis, 23-metrowego żaglowca, również było wyzwaniem. Trzynastoosobowy zespół dzielił niewielką przestrzeń, co wymagało dyscypliny, wzajemnego szacunku i zdolności do współpracy. Z czasem te trudne warunki przerodziły się w źródło siły i zbudowały zgrany, wspierający się zespół.

Tango Expedition to połączenie nowoczesnej nauki z klasycznym duchem eksploracji. W srogich warunkach jednego z najbardziej nieprzyjaznych dla człowieka środowisk zespołowi udało się nie tylko zebrać tysiące próbek, ale też przeprowadzić badania w sposób zrównoważony, z minimalnym wpływem na ekosystem. Teraz, w laboratoriach, analizowane są dane, które mogą pomóc lepiej zrozumieć odporność płytkowodnych ekosystemów Antarktyki na zmieniający się klimat. To była wyprawa, która pokazuje, jak ważne jest, by nadal odkrywać i chronić ten niedostępny rejon świata.